Van de das en het verhaal

In deze verkiezingen wordt het duidelijker dan ooit tevoren: het belang om als politiek leider helder en overtuigend je missie en waarden te verwoorden, likeable te zijn, authentiek en eerlijk (of in ieder geval zo over te komen) en jezelf als persoon, als mens te laten zien. Diederik Samson heeft in zijn campagne, met name in de televisiedebatten deze kwaliteiten en competenties op een indrukwekkende manier ten toon gespreid. And people love him for it!

Het loont dus om jezelf zo goed mogelijk neer te zetten, zowel qua inhoud als ‘verpakking’.Marketeers noemen het ook wel personal branding. Maar hoewel – of juist omdat? – ik in de marketingfamilie ben groot gebracht,  krijg ik van dat soort jargon al snel rode vlekken. Ik spreek liever van jezelf authentiek presenteren.

Maar zijn het alleen maar onze politieke en publieke leiders die zich (moeten) bezig houden met de vraag hoe zij overkomen bij anderen en of identiteit en imago daarbij samenvallen? Ik ben van mening dat iedereen  die de wereld iets te vertellen heeft en wat tot stand wil brengen, zich van tijd tot tijd hierop moet richten. Dus ook de vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. Laten we niet de klassieke fout maken te denken dat omdat de inhoud van onze boodschap zo loffelijk is, de boodschapper minder belangrijk zou zijn. Je authentiek presenteren is van wezenlijk belang. Het bepaalt in belangrijke mate of mensen überhaupt naar je willen luisteren. En of ze daarna bereid zijn je te geloven.

Mooi gezegd, maar waar hebben we het dan over bij authentiek presenteren? Over de inhoud van je verhaal? Jazeker. Dus ga je na: snijdt mijn betoog hout? Is het relevant, zinnig of juist niet? Het gaat natuurlijk ook over hoe je formuleert – hoe helder, gefocust, begrijpelijk, inspirerend vertel ik wat ik zeggen wil?
Maar het gaat niet alleen over jou, het gaat in belangrijke mate over de ander tot wie je je richt. Met welke ideeën en oordelen treedt hij je tegemoet? Weet hij zich gehoord en gekend in gesprek met jou? Wil hij meer van jou weten? Vindt zij je sympathiek? Competent om de klus te klaren? Vertrouwt zij jou haar tijd, haar netwerk, haar geld toe?

En what about onze lichaamstaal? Hoe sta je, hoe beweeg je, maak je oogcontact. Communicatie speelt zich immers voor meer dan de helft af in het non-verbale terrein. Een rechte of een kromme rug, een heldere of aarzelende stem maken een subtiel maar pregnant verschil in beleving, bij je toehoorder en bij jezelf.

En wat te denken van onze ‘tweede huid’? De verpakking waarin we onze naaktheid verhullen en waarmee we – bewust en onbewust – veel zeggen over wie we (willen) zijn, over onze persoonlijkheid en de groep/en waarmee we ons identificeren.
Is ‘t zot dat campagneteams zich het hoofd breken of de das/blouse van hun politieke kandida(a)t/te nu rood of blauw moet zijn? Stilletjes vind ik van wel. Maar heeft ’t invloed? Absoluut! En mogelijk meer dan ons lief is. Wie beweert dat dit allemaal onzin is, (her)leze het artikel hierover in NRC Next van 7 september jl. waarin onderzoeken van Finland tot India en Mexico het tegendeel bewijzen .

En wat dan te denken van het Oudhollandse gezegde ‘ze nemen me maar zoals ik ben’? Die blijft wat mij betreft fier overeind, met een mits. Het spreekwoord is actueel, omdat de roep om eerlijkheid en authenticiteit breed in onze samenleving te horen is. Meer dan ooit willen we mensen immers weer kunnen geloven op hun woord. De mits zit ‘m in de afstemming die je maakt op de gelegenheid en je publiek, wanneer je je presenteert. In je woordkeuze en ook in je outfit. Daarbij ben je heus niet gedoemd om een grijze pakkenkloon te worden. Er zit een ruime bandbreedte waarin een prima balans te vinden is tussen kleding waarin jij je goed voelt en die je persoonlijkheid benadrukt en waarbij tegelijkertijd de ander niet de mentale luiken sluit nog voordat jij je mond hebt open gedaan.

Het gaat dus over het totaalbeeld wat je uitstraalt. Dat moet kloppen. Die verschillende lagen en je variatie daartussen in tijd en plaats vormen de boeiende patchwork van ons imago, hoe mensen ons ervaren. Dit geldt voor elk van ons als mens en, op een complexere manier, eveneens voor organisaties.

Je ervan bewust zijn wie je bent en hoe je overkomt, is onze aandacht meer dan waard. Toetsen bij anderen of je eigen beeld overeenstemt met dat van hen is daarin heel waardevol. Het levert vaak verrassende nieuwe inzichten die kunnen leiden tot meer zelfvertrouwen in ons presenteren. Tot meer verbinding met de mensen naar wie we ons richten en met wie we in gesprek gaan. En tot optimale bereidheid bij onze toehoorder om de inhoud van onze boodschap echt te ontvangen.

Tags:

Comments are closed.